JELATIN KAPSULALARYNYŇ TARYHY
Ilki bilen, dermanlaryň ýuwulmagynyň kyndygyny, köplenç ýakymsyz ys ýa-da ajy tagam bilen birlikde gelýändigini hemmemiz bilýäris. Köp adamlar lukmanlaryň derman içmek baradaky görkezmelerine eýermekden çekinýärler, sebäbi dermanlar ýuwulmak üçin örän ajy bolýar, bu bolsa bejerginiň netijeliligine täsir edýär. Lukmanlaryň we hassalaryň geçmişde ýüzbe-ýüz bolan başga bir meselesi, dermanyň dozasyny we konsentrasiýasyny takyk ölçäp bolmaýandygydyr, sebäbi birmeňzeş mukdaryň standarty ýok.
1833-nji ýylda ýaş fransuz dermançysy Motes želatinli ýumşak kapsulalary işläp düzdi. Ol dermanyň belli bir dozasyny gyzdyrylan želatin erginine gaplap, dermany goramak üçin sowanda gatylaşýan usulyny ulanýar. Kapsulany ýuwdanda, hassanyň dermanyň stimulýatorynyň tagamyny duýmak mümkinçiligi bolmaýar. Dermanyň işjeň maddasy diňe kapsula agyz arkaly bedene kabul edilende we gabygy ereende bölünip çykýar.
Jelatin kapsulalary meşhur boldy we derman üçin ideal kömekçi madda hökmünde kesgitlenildi, sebäbi jelatin dünýäde beden temperaturasynda ereýän ýeke-täk maddadyr. 1874-nji ýylda Londondaky Jeýms Merdok dünýäde ilkinji gezek gapakdan we kapsula göwresinden ybarat bolan berk jelatin kapsulasyny işläp düzdi. Bu öndürijiň poroşogy gönüden-göni kapsula goýup biljekdigini aňladýar.
XIX asyryň ahyryna çenli amerikanlar želatin kapsulalarynyň işlenip düzülmegine ýolbaşçylyk etdiler. 1894-nji we 1897-nji ýyllar aralygynda amerikan derman kompaniýasy Eli Lilly iki bölekli, öz-özünden ýapyşýan kapsulanyň täze görnüşini öndürmek üçin ilkinji želatin kapsula zawodyny gurdy.
1930-njy ýylda Robert P. Şerer kapsulalaryň köpçülikleýin önümçiligini mümkin edýän awtomatiki, üznüksiz doldurma enjamyny işläp düzmek arkaly täzelik döretdi.
100 ýyldan gowrak wagt bäri jelatin gaty we ýumşak kapsulalar üçin saýlanyp alynýan çig mal bolup gelýär we giňden ulanylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 23-nji iýuny
